Yabancı kararların tanınması ve tenfizi

Yabancı bir ülkede verilen mahkeme ya da hakem kararı Türkiye'de kendiliğinden icra edilemez. Kararın kesin hüküm etkisinin kabulü tanıma, icra edilebilmesi ise tenfiz kararıyla mümkün olur.

Tanıma ile tenfiz arasındaki fark nedir?

Tenfiz, yabancı kararın Türkiye'de icra edilebilmesini sağlar (MÖHUK m.50). Tanıma ise kararın kesin hüküm veya kesin delil etkisinin kabul edilmesidir; icra gerektirmeyen kararlar için yeterlidir (MÖHUK m.58).

Hangi mahkeme görevli ve yetkilidir?

Tenfiz kararı asliye mahkemesinden istenir. Yetkili mahkeme, aleyhine tenfiz istenenin Türkiye'deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu yer mahkemesidir; bunlar da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden biridir (MÖHUK m.51).

Tenfiz için hangi şartlar aranır?

Yabancı ilamın o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş olması gerekir (MÖHUK m.50). Diğer şartlar MÖHUK m.54'te sayılır. Türkiye ile karar devleti arasında karşılıklılık bulunmalıdır; bu, bir anlaşmayla, kanun hükmüyle veya fiilî uygulamayla sağlanabilir. Karar Türk mahkemelerinin münhasır yetkisindeki bir konuda verilmemiş olmalıdır. Davalı itiraz ederse, dava veya taraflarla gerçek ilişkisi olmadığı hâlde kendine yetki tanıyan bir mahkemenin kararı tenfiz edilmez. Karar kamu düzenine açıkça aykırı olmamalıdır. Aleyhine tenfiz istenen kişi usulüne uygun çağrılmamış, temsil edilmemiş ya da gıyabında veya yokluğunda o yer kanunlarına aykırı biçimde hüküm verilmişse ve kişi bu nedenle itiraz ederse tenfiz verilmez.

Tanımada da karşılıklılık aranır mı?

Hayır. Tanıma, tenfiz şartlarına tabidir; ancak karşılıklılık şartı tanımada aranmaz (MÖHUK m.58).

Yabancı hakem kararlarına hangi kurallar uygulanır?

Türkiye, 1958 tarihli Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkında New York Sözleşmesi'ne 1992'den beri taraftır. Sözleşmeyi karşılıklılık ve ticari nitelik çekinceleriyle, yani başka bir akit devlette verilmiş ve Türk hukukuna göre ticari sayılan uyuşmazlıklara ilişkin hakem kararlarına uygular. Sözleşmenin uygulandığı hallerde öncelik onundur (MÖHUK m.1/2); diğer hallerde MÖHUK m.60-63 uygulanır.

Yabancı boşanma kararları için dava açmak şart mı?

Her zaman değil. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A uyarınca yabancı adli veya idari makamlarca verilen boşanma, butlan, iptal veya evliliğin varlığının tespiti kararları idari yoldan nüfus kütüğüne tescil edilebilir. Bunun için tarafların birlikte (bir taraf ölmüş ya da yabancıysa Türk vatandaşı tarafın tek başına) başvurması, kararın yetkili makamca verilip kesinleşmiş olması ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması gerekir. Başvuru yurt dışında dış temsilciliklere, yurt içinde Bakanlıkça belirlenen nüfus müdürlüklerine yapılır. Şartlar sağlanmazsa tanıma MÖHUK uyarınca mahkemede istenir.

Temel kavramlar

Tanıma
Tenfiz
Kesinleşme
Karşılıklılık
Kamu düzeni
New York Sözleşmesi
İdari tanıma

Birincil kaynaklar

Son kontrol: 2 Kasım 2026

Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş değildir ve avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat değişebilir; somut bir durumda güncel metin ve içtihat ayrıca incelenmelidir.