Sözleşmelerin kurulması, hükümleri ve sona ermesi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ile; ticari işlere özgü kurallar 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile düzenlenir. Taraflar, sözleşmeye uygulanacak hukuku, yetkili mahkemeyi ya da uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözüleceğini kararlaştırabilir. Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari alacak ve tazminat taleplerinde, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesi uyarınca dava şartıdır. Yabancılık unsuru taşıyan ve tahkim yeri Türkiye olan ya da 4686 sayılı Kanun’un taraflarca veya hakem ya da hakem kurulunca seçildiği uyuşmazlıklarda tahkim, 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu’na tabidir.
Ticaret hukuku
Ticaret hukuku, tacirlerin faaliyetlerini, şirketleri ve ticari işlere özgü kuralları düzenler. Türkiye’de en yaygın şirket türleri anonim ve limited şirkettir; kuruluşları ve ortaklar arasındaki ilişkiler Türk Ticaret Kanunu’na tabidir. Çek ve bono gibi kıymetli evrak hem bu Kanun’da hem de 5941 sayılı Çek Kanunu’nda düzenlenir. Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari davalarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Mali zorluk içindeki şirketler için konkordato 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nda düzenlenir.
- Anonim ve limited şirketler
- Pay devri ve genel kurul
- Kıymetli evrak: çek ve bono
- Ticari davalarda arabuluculuk
- Konkordato
Tüketici hukuku
Tüketici hukuku, mal ya da hizmeti ticari olmayan amaçlarla edinen kişi ile satıcı veya sağlayıcı arasındaki ilişkiyi düzenler. Ayıplı bir malı alan tüketici sözleşmeden dönme, bedelden indirim, ücretsiz onarım ya da malın değiştirilmesi seçeneklerinden birini kullanabilir. Mesafeli satışlarda, örneğin internet alışverişlerinde, kural olarak 14 günlük cayma hakkı vardır. Her yıl güncellenen tutarın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvurulur; tüketici mahkemesinde dava açmadan önce de kural olarak arabulucuya gitmek gerekir.
- Ayıplı mal ve hizmet
- Mesafeli satış ve cayma hakkı
- Abonelik ve taksitli satış sözleşmeleri
- Tüketici hakem heyetleri
- Tüketici uyuşmazlıklarında arabuluculuk
İnşaat hukuku
İnşaat hukuku, yapıların yapımına ilişkin sözleşmeleri ve bu sürece uygulanan kamu hukuku kurallarını kapsar. Müteahhit ile iş sahibi arasındaki ilişki çoğunlukla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’ndaki eser sözleşmesidir. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, taşınmaz devri vaadi içerdiğinden noterde düzenleme şeklinde yapılmalıdır. Yapıların izni ve denetimi 3194 sayılı İmar Kanunu ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun ile, riskli yapıların dönüşümü 6306 sayılı Kanun ile düzenlenir.
- Eser sözleşmesi
- Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi
- Yapı ruhsatı ve iskân
- Ayıplı yapı ve müteahhidin sorumluluğu
- Kentsel dönüşüm
İş hukuku
İş hukuku; iş sözleşmesinin kurulmasını, çalışma koşullarını ve sözleşmenin sona ermesini düzenler. Kıdem ve ihbar tazminatı, fazla çalışma ve yıllık izin ücreti gibi alacaklar için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca zorunludur. Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde, en az altı aylık kıdemi olan işçinin iş sözleşmesi geçerli bir sebep olmadan feshedilirse işe iade istenebilir; bunun için fesih bildiriminden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır.
- İş sözleşmesi türleri
- Kıdem ve ihbar tazminatı
- İşe iade
- Fazla çalışma ve yıllık izin
- İş kazası ve meslek hastalığı
- İş uyuşmazlıklarında arabuluculuk
İdare hukuku
İdare hukuku, kamu idarelerinin kuruluşunu, işleyişini ve kişilerle olan ilişkilerini düzenler. Hukuka aykırı bir idari işlemin ortadan kaldırılması için iptal davası, idarenin işlem ya da eylemi nedeniyle uğranılan zararın giderilmesi için tam yargı davası açılabilir. Dava açma süresi, özel bir süre öngörülmedikçe idare mahkemelerinde 60, vergi mahkemelerinde 30 gündür ve işlemin tebliğinden itibaren işlemeye başlar.
- İptal ve tam yargı davaları
- Dava açma süreleri
- Yürütmenin durdurulması
- İdari para cezaları
- Kamulaştırma ve imar işlemleri
Ceza hukuku
Ceza hukuku, hangi fiillerin suç olduğunu, bunlara uygulanacak yaptırımları ve yargılamanın kurallarını belirler. Şüpheli ve sanık; susma, müdafi yardımından yararlanma ve delillerin toplanmasını isteme haklarına sahiptir. Bazı suçlarda soruşturma ancak şikâyet üzerine başlar ve şikâyet, fiil ile failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır. Kanunda sayılan bazı suçlarda taraflar uzlaştırma yoluyla anlaşabilir.
- Soruşturma ve kovuşturma evreleri
- Şüpheli ve sanık hakları
- Şikâyet ve şikâyet süresi
- Uzlaştırma
- Kanun yolları: itiraz, istinaf ve temyiz
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş değildir.